9-cu sinif
9-cu sinif riyaziyyatı — funksiyalar, tənliklər və vektorlar
9-cu sinif riyaziyyatında funksiyalar, tənliklər, vektorlar və ehtimal mövzuları bir-birinə bağlanır. Bildimdə sinfini seçəndə bu ardıcıllıqla uyğun dərslər, Soruş izahları və məşq sualları açılır.
Proqram bölmələri
Aşağıdakı siyahı 9-cu sinif riyaziyyatında Bildimin açdığı 10 əsas bölməni göstərir.
n-ci dərəcədən kök. Rasional üstlü qüvvət
Həqiqi ədədlər, ədəd oxu, mütləq qiymət və ədədi çoxluqlar bu bölmənin başlanğıcıdır. Sonra n-ci dərəcədən kökün xassələri, kök işarəsi altına və altından vuruq, rasional üstlü qüvvət və onun xassələri gəlir — cəbrə keçid üçün baza.
Çevrə
Mərkəzi bucaq, qövsün uzunluğu, vətərin xassələri və daxilə çəkilmiş bucaq. Toxunan, kəsənlər arasındakı bucaqlar və çevrədə vətər–kəsən parçalarının mütənasibliyi həndəsə məsələlərinin əsas alətləridir.
Funksiyalar. Qrafiklər
Kvadratik funksiya və onun qrafiki, y = ax² + bx + c şəklində araşdırma və quruluş. |x| və x³ funksiyalarının qrafikləri, kvadratik funksiyanın tətbiqi ilə məsələ həlli də buradadır.
Çevrənin tənliyi
İki nöqtə arasındakı məsafə düsturu çevrə tənliyinə keçir. Çevrə üzərindəki nöqtələrin koordinatları və triqonometrik nisbətlər, dairə sektoru və seqmentinin sahəsi koordinat həndəsəsini möhkəmləndirir.
Tənliklər. Tənliklər sistemi
Yüksək dərəcəli, rasional, modullu və irrasional tənliklər. Tənliklər sistemi — biri xətti, digəri kvadrat, və ya hər ikisi kvadrat — cəbri üsulla həll olunur; məsələlər sistemə gətirilir.
Çoxbucaqlılar
Qabarıq çoxbucaqlının daxili və xarici bucaq cəmi. Çevrənin daxilinə və xaricinə çəkilmiş çoxbucaqlılar, üçbucaq və dördbucaqlı üçün çevrələr, düzgün çoxbucaqlının sahəsi.
Bərabərsizliklər
Xətti bərabərsizliklər sistemi, modullu və kvadrat bərabərsizliklər. İntervallar üsulu rasional bərabərsizliklərdə, irrasional bərabərsizliklər isə ayrı qaydalarla həll olunur.
Vektorlar
Dekart koordinat müstəvisində vektorlar, istiqamət və meyil bucağı, toplanma, çıxılma və ədədə vurma. Paralel köçürmə və konqruyent fiqurlar vektoru həndəsəyə bağlayır.
Ədədi ardıcıllıqlar
Ədədi silsilə: n-ci hədd, xassələr və ilk n həddin cəmi. Həndəsi silsilə eyni düstur ailəsi ilə; sonsuz azalan həndəsi silsilənin cəmi buraxılış tipli məsələlərdə tez çıxır.
Məlumatın təqdimi. Birləşmələr. Ehtimal
Tezlik cədvəli, nisbi tezlik, histoqram və ədədi orta. Permutasiya, yerləşdirmə və kombinəzon (nPk, nCk) ehtimal məsələlərinin sayma hissəsidir.
Bildimdə necə öyrənirsən?
Hər bölmədə əvvəl dərs gəlir: tərif, düstur və işlənmiş nümunə. Sonra 5 suallıq qısa test — nəticəyə görə qısa rəy alırsan. Səhv cavablar «Səhvlər dəftəri»nə düşür və eyni tipli tapşırıqla yenidən həll olunur. Çətin yerdə Soruş söhbətində addım-addım izah istəyə bilərsən. Söhbət izah üçündür; mənimsəmə faizi qiymətləndirilən cəhdlərdən — məşq, qısa test, səviyyə yoxlaması və təsdiqlənmiş təkrarlardan — hesablanır.
Hər bölmə üçün addım-addım dərs, Soruş söhbətində mövzuya uyğun izah, qısa test və səhvlərin üzərində təkrar mövcuddur. İzahlar dərslik və proqram mənbələrinə əsaslanır. 8–11-ci siniflərdə izahlarda səhifə istinadı və dərslik şəkli qaytarıla bilər — 9-cu sinif də bu sıradadır; 5–7-ci siniflərdə bu dəstək hələ eyni genişlikdə deyil.
9-cu sinifdən etibarən imtahan tarixini qeyd edəndə geri sayım açılır; tarix yaxınlaşdıqca gündəlik planda təkrar və möhkəmləndirmə addımları önə çıxır. DİM formatında suallar «Məşq → DİM»dədir. Bildim DİM ilə rəsmi tərəfdaş deyil və nəticə zəmanəti vermir.
DİM formatı və məhdudiyyətlər: DİM hazırlığı. Test və məşq rejimləri: Riyaziyyat testləri və məşq.
Qısa mövzu izahları
Hesab açmadan oxuna bilən qısa izahlar:
Mənbə və əhatə
Siyahı 9-cu sinif riyaziyyat dərslikinin 10 əsas bölməsini göstərir; Bildimdə hər bölməyə bir dərs uyğun gəlir. Bu, müstəqil SME təsdiqi və ya «bütün proqram» iddiası deyil — əhatə dərslik mündəricatı ilə onlayn dərslərin uyğunluğuna əsaslanır.
Digər siniflər
Bütün siniflər: 5–11-ci siniflər. Ümumi suallar: Tez-tez verilən suallar.
Son yenilənmə: 12 sentyabr 2026