8-ci sinif
8-ci sinif riyaziyyatı — kvadrat tənliklər və Pifaqor
8-ci sinifdə kvadrat kök, Pifaqor teoremi və kvadrat tənlik eyni ildə öyrənilir. Diskriminantı səhv hesablamaq, katetlə hipotenuzu yerini dəyişmək və rasional ifadəni ixtisar edərkən şərt unutmaq — Bildim bu səhvləri Səhvlər dəftərinə yığır.
Proqram bölmələri
Aşağıdakı siyahı 8-ci sinif riyaziyyatında Bildimin açdığı 11 əsas bölməni göstərir.
Kvadrat kök. Həqiqi ədədlər
Kvadrat kökün təyini, irrasional ədəd və həqiqi ədədlər oxu. √a · √b və kökün sadələşdirilməsi cəbrə keçidi açır.
Pifaqor teoremi
Düzbucaqlı üçbucaqda a²+b²=c², əks teorem və məsafə. Katet və hipotenuzu səhv yerə qoymaq ən geniş yayılmış səhvdir.
Kvadrat tənliklər
ax²+bx+c=0, diskriminant və Viyet düsturları. Köklərin işarəsi və tam kvadrata tamamlama bu bölmənin əsas alətləridir.
Dördbucaqlılar
Paraleloqram, romb, düzbucaqlı, kvadrat və trapesiyanın xassələri. Diaqonal və bucaq qaydaları sahəyə bağlanır.
Rasional ifadələr
Cəbri kəsr, ixtisar və əməllər. Məxrəcin sıfır olmadığı şərt unudulanda ifadə mənasız olur.
Fiqurların sahəsi
Üçbucaq, dördbucaqlı və dairəyə aid sahə düsturlarının bir yerdə tətbiqi. Mürəkkəb fiquru hissələrə bölmək.
Rasional tənliklər
Məxrəcdə dəyişəni olan tənlik, mümkün qiymətlər çoxluğu və yad köklər. Hər iki tərəfi məxrəcə vurmaq ehtiyat tələb edir.
Fiqurların oxşarlığı
Oxşar üçbucaqlar, tərəf nisbəti və sahələrin kvadrat nisbəti. Pifaqor və hündürlük məsələləri tez qarışır.
Bərabərsizliklər
Xətti bərabərsizlik və ədədi aralıq. Hər iki tərəfi mənfi ədədə vuranda işarənin dəyişməsi unudulmamalıdır.
Koordinatlar üsulu. Fiqurların çevrilməsi
Müstəvidə məsafə, orta nöqtə, paralel köçürmə və sadə triqonometrik nisbətlər. Həndəsənin cəbrlə yazılması.
Məlumatın toplanması və təqdimi. Ehtimalın hesablanması
Statistik cədvəl, diaqram və klassik ehtimal. Sayma qaydası ehtimal kəsrinin surətini verir.
Bildimdə necə öyrənirsən?
Kvadrat tənlik dərsindən sonra qısa testdə diskriminantın üç halı yoxlanır. Səhv kök Səhvlər dəftərinə düşür; oxşar tənliklə yenidən cəhd edirsən. Pifaqor məsələsində kateti hipotenuz yazmısansa, izah bunu göstərir. «Buraxılış» seçilsə, belə boşluqlar planda qalır.
8–11-ci siniflərdə izahlarda səhifə istinadı və dərslik şəkli qayıda bilər. «Buraxılış» izi seçiləndə planda məşq və təkrar önə çıxır. Kvadrat tənliklər üçün diskriminantın üç halı ayrıca məşq olunur.
8-ci sinifdə hədəf olaraq «buraxılış» seçəndə gündəlik planda məşq və təkrar addımları önə çıxır. DİM formatında suallar «Məşq → DİM»dədir. İmtahan tarixi və geri sayım 9-cu sinifdən etibarən açılır. Bildim DİM ilə rəsmi tərəfdaş deyil və nəticə zəmanəti vermir.
DİM formatı və məhdudiyyətlər: DİM hazırlığı. Test və məşq rejimləri: Riyaziyyat testləri və məşq.
Qısa mövzu izahları
Hesab açmadan oxuna bilən qısa izahlar:
Mənbə və əhatə
Siyahı 8-ci sinif riyaziyyat dərslik mündəricatının 11 əsas bölməsinə uyğun gəlir; Bildimdə hər bölməyə bir dərs var. Bu, müstəqil SME təsdiqi və ya «bütün proqram» iddiası deyil.
Digər siniflər
Bütün siniflər: 5–11-ci siniflər. Ümumi suallar: Tez-tez verilən suallar.
Son yenilənmə: 12 sentyabr 2026