7-ci sinif riyaziyyatı
Rasional ədədlər — 7-ci sinif
Rasional ədəd iki tam ədədin nisbəti kimi yazıla bilən ədəddir. 7-ci sinifdə bu, tam ədədləri və kəsrləri bir oxda birləşdirir — işarə qaydası isə ən çox səhv buraxılan yerdir.
Rasional ədəd nədir?
p və q tam ədədlər, q ≠ 0 olmaqla p/q şəklində yazılan hər ədəd rasionaldır. Bütün tam ədədlər rasionaldır: −5 = −5/1. Onluq kəsr sonlu və ya dövrü olduqda da rasionaldır. √2 kimi köklər bu çoxluğa düşmür — onlar 8-ci sinifdə həqiqi ədədlər içində ayrı danışılır.
İşarə qaydası
Toplamada eyni işarəli ədədlərin mütləq qiymətləri toplanır, işarə saxlanır; fərqli işarədə mütləq qiymətlər çıxılır, böyük olanın işarəsi qalır. Vurmada və bölmədə: eyni işarə → müsbət, fərqli işarə → mənfi.
İşlənmiş nümunə
−3/4 + 1/2 cəmini tapın.
- Ortaq məxrəc 4: 1/2 = 2/4.
- −3/4 + 2/4 = −1/4 (mütləq qiymətlər 3 və 2, fərq 1; böyük olan mənfidir).
Cavab: −1/4
Geniş yayılmış səhv
(−2) · (−3) = −6 yazmaq. İki mənfi vurulanda hasil müsbətdir: 6. Ədəd oxunda «sol tərəf həmişə mənfi qalır» deyə düşünmək vurma qaydasını pozur.
Özün yoxla
−1/3 − 1/3 nəyə bərabərdir? Eyni işarəli kəsrlər: məxrəc eyni qalır, surətlər toplanır.
Bildimin 7-ci sinif dərsində rasional ədəd oxu və dörd əməl var. Səhv işarə Səhvlər dəftərinə düşür; növbəti sual eyni qaydanı başqa ədədlə yoxlayır. Soruş mənbə tapmayanda cavab uydurmur.
Əlaqəli səhifələr
Son yenilənmə: 12 sentyabr 2026